|
Drie gedenkplaten in een muur aan de Appelweg, in het centrum van Amersfoort, markeren de plek waar op 20 maart 1945 tien gevangenen uit Kamp Amersfoort werden geëxecuteerd. De muur draagt nog steeds de sporen van de executie. De tien gevangenen waren verzetsstrijders en maakten deel uit van een grotere groep, die was betrokken bij een wapendropping in Lunteren. Zeventien van hen werden naar Kamp Amersfoort gevoerd en kwamen om het leven.
Op het - dicht bij het centrum gelegen - gedeelte van de Appelweg, zijn op 20 maart 1945, tien gevangenen uit Kamp Amersfoort geëxecuteerd. Drie dagen voor de executie fietsten de politieagenten H. Vermeulen en D. Lutke-Schipholt door de Westerstraat die uitkomt op de Appelweg. Zij werkten bij de politieke dienst van de Politie in Amersfoort. Lutke-Schipholt werd in de Westerstraat beschoten, en raakte hierdoor levensgevaarlijk gewond.
De twee verzetsmannen die deze actie ondernamen, waren dezelfde personen die verantwoordelijk waren voor de aanslag op het seinhuis nabij de BW-Laan. De aanslag op agent Lutke Schipholt was duidelijk een politieke daad. Lutke Schipholt was nauw betrokken bij minder fraaie acties. Een uiterst dubieus figuur en Jodenhater.
De zwaargewonde Lutke-Schipholt werd de Ambachtsschool op de Leusderweg binnengebracht in afwachting van een ambulance. Later die dag - hij was inmiddels per ambulance naar het Lichtenberg ziekenhuis vervoerd - is hij overleden aan zijn verwonding.
Drie dagen na de aanslag - op 20 maart 1945 - werden uit Kamp Amersfoort tien gevangenen overgebracht naar de Appelweg aan de achterzijde van de Juliana van Stolbergkazerne. Daar - bij de muur achter het huis van Dr. Brester (Utrechtseweg) - werden zij zonder pardon neergeschoten.
De kogelinslagen in de muur zijn tot op de dag van vandaag de stille getuigen van deze moord.
 Herdenking
Op woensdagochtend 20 maart 1946 verzamelden belangstellenden zich om 07.30 uur bij de plaats waar een jaar eerder de executie van de tien mannen had plaatsgevonden. Onder de aanwezigen bevonden zich de nabestaanden van de slachtoffers, oud-burgemeester Mr. J.C. Graaf van Randwijck, garnizoenscommandant majoor J. Termaten, vertegenwoordigers van oud-ollegale werkers en vertegenwoordigers van het bestuur van de Oranjevereniging. De heer A. van Eyk bracht het gedicht ´De achttien dooden´ ten gehore. Het Amersfoorts Mannenkoor leverde een muzikale bijdrage. Tijdens de herdenking werden diverse kransen gelegd. Locoburgemeester B. Noorderwier legde namens het gemeentebestuur een krans.
Op 4 mei 1946 werd een monument onthuld, ter vervanging van het witte kruis dat tot die tijd de plek markeerde. Het nieuwe monument bestaat uit drie elementen van steen, waarop een krans in reliëf, en de namen van de tien mannen:
G. Boonzaijer, Lunteren
L. van Elst, Ede
P.R. de Geest, Arnhem
D. van Gestel, Ede
J. Kelderman, Ede
M.H. Lugthart, Ede
J. Mekking, Ede
F. Rombout, Ede
B. Veenendaal, Ede
E. Veenendaal, Ede
Het gedeelte van de muur is officieel overgedragen aan de Gemeente Amersfoort.
|
